Co to jest wstrząs mózgu? Objawy, przyczyny i leczenie wstrząśnienia mózgu
Zdrowie i uroda Olga Dąbska, 30.09.2021
Przeczytane 121 razy

Co to jest wstrząs mózgu? Objawy, przyczyny i leczenie wstrząśnienia mózgu

Wstrząs mózgu to jedno z najczęstszych następstw urazów czaszki i mózgu, które są na szczycie listy przyczyn wezwań Zespołu Ratownictwa Medycznego. Mechanizmów prowadzących do wstrząśnienia mózgu jest wiele. Do urazu tego dojść może przykładowo podczas wypadku komunikacyjnego czy upadku.

Spis treści


  1. Co to jest wstrząs mózgu?
  2. Wstrząśnienie mózgu ICD-10
  3. Jakie są przyczyny wstrząśnienia mózgu?
  4. Jakie są objawy wstrząsu mózgu?
  5. Wstrząs mózgu – po jakim czasie ustępują objawy?
  6. Wstrząs mózgu – pierwsza pomoc
  7. Jak leczyć wstrząs mózgu?

Wstrząs mózgu uznawany jest za łagodną postać urazowego uszkodzenia mózgu. W zależności od stopnia nasilenia objawów wyróżnia się trzy stopnie wstrząśnienia mózgu: lekki, umiarkowany i ciężki. Spotkać można też klasyfikację czterostopniową. Osoba z podejrzeniem wstrząśnienia mózgu powinna zostać zbadana przez specjalistę.

Co to jest wstrząs mózgu?

Wstrząs mózgu jest definiowany jako „łagodne, odwracalne zaburzenie czynności pnia mózgu, powstałe w następstwie urazu. Podłożem zmian jest przejściowe zniesienie czynności komórek zwojowych mózgu”. W wyniku wstrząśnienia mózgu dochodzi do powstania obrażeń na poziomie komórkowym, w konsekwencji czego następują zmiany w funkcjonowaniu mózgu.

Wstrząśnienie mózgu przez niektóre osoby bywa mylnie nazywane stłuczeniem. W rzeczywistości są to dwa odrębne stany. Stłuczenie mózgu jest poważniejsze od wstrząśnienia. Powoduje zniszczenie tkanki mózgowej. Dochodzi do tego na skutek jej rozerwania i wynaczynienia krwi. Stanowi przeważnie konsekwencję bezpośredniego uderzenia lub odbicia mózgu o wyniosłości kostne czaszki.

Wstrząśnienie mózgu ICD-10

W Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 wstrząśnieniu mózgu nadano kod S06.0, co oznacza:

  • S – Urazy, zatrucia i inne określone skutki działania czynników zewnętrznych,

  • 06 – Uraz śródczaszkowy,

  • 0 – Wstrząśnienie mózgu.

Jakie są przyczyny wstrząśnienia mózgu?

Wiele sytuacji może doprowadzić do powstania wstrząśnienia mózgu. Najczęstszymi przyczynami tego typu obrażeń są wypadki komunikacyjne. W ich wyniku dojść może do nagłego poruszenia mózgiem z dużą prędkością w przód i tył. Inne potencjalne czynniki sprawcze to: uderzenie w głowę, wypadki rowerowe (częsta przyczyna szczególnie wśród ludzi młodych i dzieci), upadki (jedna z głównych przyczyn wstrząśnień mózgu u osób w wieku podeszłym). Nie można zapomnieć o urazach, do których dojść może podczas uprawiania sportu kontaktowego.

Jakie są objawy wstrząsu mózgu?

Charakterystycznym objawem wstrząsu mózgu jest niepamięć wsteczna (amnezja polegająca na utracie pamięci w odniesieniu do zdarzeń, których dana osoba była świadkiem przed urazem) oraz zaburzenia orientacji. Zdarzają się również inne objawy, obejmujące funkcje poznawcze, jak m.in.: niepamięć pourazowa, trudności z koncentracją, problemy z zapamiętywaniem, opóźnione reakcje ruchowe i/lub słowne.

Wstrząśnieniu mózgu towarzyszyć mogą takie objawy, jak: ogólne złe samopoczucie, ból głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty. Dolegliwości te są wywołane obrzękiem komórek mózgowych w odpowiedzi na mechaniczny uraz tkanki mózgowej. Inne objawy to zaburzenia snu, nadwrażliwość na bodźce zewnętrzne – słuchowe i/lub wzrokowe, zaburzenia pracy serca – bradykardia (stan, w którym częstość akcji serca spada poniżej 60 razy na minutę). W przypadku niemowląt i małych dzieci nie obserwuje się zazwyczaj typowych dolegliwości. Zamiast nich występują bladość, senność, nudności i wymioty.

Niekiedy w wyniku wstrząśnienia mózgu dochodzi do utraty przytomności. Nie jest to jednak typowy objaw. W sytuacji gdy utrata przytomności nastąpi, jest ona krótkotrwała. Jej przyczyną jest zaburzenie funkcji tworu siatkowatego (tzw. układ siatkowy, element mózgu), co ma miejsce na skutek ruchu obrotowego działającego niekorzystnie na górną część pnia mózgu. Wśród skutków wstrząsu wymienia się również zaburzenia natury emocjonalnej, jak lęk, drażliwość czy nadpobudliwość.

Wstrząs mózgu – po jakim czasie ustępują objawy?

W przypadku niepowikłanego wstrząśnienia mózgu objawy ustępują z reguły po kilku, kilkunastu dniach. W przypadku dłuższego występowania dolegliwości lub ich nawrotowego charakteru należy zgłosić się do lekarza. Wówczas konieczna jest dokładniejsza diagnostyka, gdyż może to nawet świadczyć np. o krwawieniu śródmózgowym. Naturalnie na dłuższe utrzymywanie się objawów wstrząśnienia mózgu szczególnie narażone są dzieci. Ta grupa chorych potrzebuje więcej czasu, aby dojść do siebie po urazie.

Wstrząs mózgu – pierwsza pomoc

Pierwsza pomoc powinna się rozpocząć od oceny przytomności i czynności życiowych (oddech, tętno). Następnie układa się poszkodowanego w pozycji bezpiecznej. Kiedy odzyska przytomność, należy go uspokoić i upewnić, że nadchodzi pomoc. Zaleca się unikania poruszania głową. Najlepiej, aby do czasu uzyskania fachowej pomocy poszkodowany przebywał w bezruchu.

Jak leczyć wstrząs mózgu?

Osoby, u których mogło dojść do wstrząsu mózgu, powinny możliwie jak najszybciej zostać ocenione przez lekarza. Rozpoznanie stawia się na podstawie wnikliwej oceny klinicznej i wywiadu. Poszkodowanemu zadawane są pytania odnośnie przyczyny urazu, stanu zachowania świadomości, wcześniejszych tego typu urazów. Następnie poddawany jest badaniom obrazowym głowy. Dodatkowym z wyboru jest tomografia komputerowa (TK). W rzadkich przypadkach badaniem, które zalecić może lekarz, jest rezonans magnetyczny (MRI). Wskazana jest 48-godzinna obserwacja szpitalna. To czas, kiedy z reguły ujawniają się powikłania urazu. Podczas pobytu w placówce medycznej poszkodowany zostaje też oceniony pod kątem neurologicznym.

Leczenie wstrząsu mózgu skupia się przede wszystkim na odpoczynku fizycznym i psychicznym. W związku z tym poszkodowany powinien unikać aktywności fizycznej, ale i ograniczyć spędzanie czasu przy komputerze, przed telewizorem czy na czytaniu. Podczas powrotu do zdrowia lekarz może przepisać stosowanie środków o działaniu przeciwbólowym, uspokajającym czy przeciwwymiotnym

Bibliografia

  1. A. Kubik, W. Hładki, J. Lorkowski, Obrażenia czaszkowo-mózgowe. Diagnostyka różnicowa i postępowanie ratownika medycznego, „Ostry Dyżur” 2017, t. 10, nr 2, s. 55–63.

  2. D. Pogocki, Wstrząśnienia mózgu – problem sportów kontaktowych, „Zeszyty Naukowe WSKFiT” 2015, nr 10, s. 25–39.

  3. A. Radek, M. Radek, Urazy czaszkowo-mózgowe, „Neurologia po Dyplomie” 2016, t. 11, nr 1, s. 7–15.

  4. Ł. Szarpak, M. Madziała, Obrażenia czaszkowo-mózgowe w populacji dziecięcej, „Nowa Pediatria” 2011, nr 4, s. 85–89.


Wybór redakcji

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w polityce prywatności.

Zamknij