mycie rąk
Zdrowie i uroda Paulina Bulek, 19.04.2022
Przeczytane 148 razy

Na czym polega higieniczne mycie rąk?

Trudno uwierzyć, ale dopiero od połowy XIX wieku wprowadzono w szpitalach obowiązek higienicznego mycia rąk. Dzięki temu prostemu zabiegowi zmniejszyła się znacząco umieralność pacjentów na oddziałach. Co ciekawe, na początku personel lekarski musiał być pilnowany, czy na pewno myje ręce, np. przed wejściem na salę operacyjną.

Spis treści


  1. Na czym polega higieniczne mycie rąk?
  2. Jakie są etapy higienicznego mycia rąk?

Higieniczne mycie rąk ma na celu wyeliminowanie z powierzchni dłoni bakterii za pomocą mydła i środka dezynfekującego. Do tego celu należy użyć mydła o pH 5,5. Samo mycie powinno trwać przez minimum 90 sekund i należy zakończyć je osuszeniem dłoni papierowym ręcznikiem lub suszarką elektryczną. Na koniec dłonie powinno się zdezynfekować środkiem antyseptycznym. Takie mycie rąk najczęściej jest wykonywane w placówkach medycznych.

Na czym polega higieniczne mycie rąk?

Higieniczne mycie rąk powinno się stosować w sytuacji, kiedy ma się kontakt z żywnością – przygotowuje się posiłek dla innych osób lub dla samego siebie. W ten sposób należy umyć ręce również wtedy, gdy rozpoczyna się pracę, lub po dłuższej przerwie w pracy. Trzeba też zastosować sposób higienicznego mycia rąk, gdy karmi się pacjenta, a także po wyjściu z toalety. Mycie rąk powinno być nieodłącznym elementem po użyciu chusteczki higienicznej do wydmuchania nosa czy po zasłonięciu ust dłonią podczas kichania lub kasłania. O higienicznym myciu rąk należy też pamiętać, gdy ręce zabrudzą się po wykonywaniu jakiejś czynności.

Jakie są etapy higienicznego mycia rąk?

Wyróżniamy trzy metody mycia rąk: rutynową, higieniczną, a także chirurgiczną. Każda z metod charakteryzuje się innym stopniem mechanicznego usuwania drobnoustrojów z powierzchni skóry. Najbardziej podstawowa jest metoda rutynowego mycia rąk. Nazywa się ją klasyczną lub socjalną. Podczas mycia rąk używa się zwykłego mydła. Dłonie myje się przez mniej więcej 15 sekund. Trzeba zwilżyć dłonie i nadgarstki ciepłą wodą, nałożyć na nie mydło, energicznie pocierać dłonie jedna o drugą aż do otrzymania piany, a następnie je spłukać i osuszyć. Szacuje się, że podczas takiego mycia można usunąć od około 60 do 90% bakterii.

Metoda higienicznego mycia rąk jest stosowana najczęściej w placówkach medycznych. To czynność rutynowa, by usunąć z dłoni drobnoustroje. Ma przebieg dwuetapowy. Najpierw trzeba dokładnie umyć dłonie mydłem, a następnie użyć środka dezynfekującego. Najczęściej stosuje się tę metodę, zanim założy się rękawiczki przed wykonaniem procedury medycznej, na bloku operacyjnym, po kontakcie z materiałem zakaźnym, po każdorazowym kontakcie z pacjentem. Pierwszy etap higienicznego mycia rąk nazywany jest „brudnym”. Przez pierwszą minutę należy myć ręce pod bieżącą, letnią wodą i użyć około 2–3 ml płynnego mydła. Należy do tego celu zastosować schemat Ayliffe’a i pokryć całe dłonie mydłem. Najpierw trzeba pocierać wewnętrznymi częściami dłonie o siebie, a następnie umyć je na zewnątrz. W tym celu pocieramy otwartą dłonią grzbietową część drugiej ręki. Czynność należy powtórzyć zarówno u jednej, jak i u drugiej dłoni. Następnie zginamy palce i pocieramy nawzajem o siebie dłońmi w powstałych zagłębieniach. W kolejnym kroku bierzemy jedną dłonią kciuk i wykonujemy wokół niego koliste ruchy – powtarzamy czynność u drugiej ręki. Należy umyć też dłonie pomiędzy palcami – pocierać powierzchnią palców jednej dłoni o palce drugiej. Po takim wyszorowaniu namydlonych rąk trzeba spłukiwać je pod bieżącą wodą przez mniej więcej 15 sekund, tak by woda miała możliwość spływania w kierunku palców. Następnie trzeba wysuszyć dłonie jednorazowym ręcznikiem. W kolejnym etapie, tzw. czystym, należy każdą dłoń zdezynfekować preparatem antyseptycznym z zawartością alkoholu. Wciera się płyn w całą powierzchnię dłoni i nadgarstków, a także w przestrzenie między palcami aż do momentu wyschnięcia dłoni.

Chirurgiczne mycie rąk jest dużo dokładniejsze niż higieniczne. Należy umyć nie tylko dłonie, ale też przedramiona aż do zagłębienia łokciowego. Najpierw wstępnie, bardzo dokładnie myjemy ręce mydłem z zawartością płynnego środka antyseptycznego. Następnie opłukujemy ręce i bierzemy wyjałowioną szczotkę i trochę mydła. Konieczne jest wyszorowanie paznokci i przestrzeni okołopaznokciowych. Nie należy szorować innych części rąk ze względu na możliwość wystąpienia mikrourazów. W kolejnym kroku trzeba spłukać ręce i osuszyć ręcznikiem jednorazowym. Po dokładnym umyciu rąk i przedramion dokonujemy ich dezynfekcji. W tym celu trzeba przez mniej więcej minutę nacierać ręce poniżej zgięcia łokciowego alkoholowym płynem antyseptycznym. Następnie każdą dłoń i nadgarstek dezynfekujemy w ten sam sposób. Dezynfekcję prowadzimy aż do wyschnięcia skóry. Nie należy wycierać rąk.

A: Paulina Bulek

Z: lek. Agnieszka Żędzian

Bibliografia

  1. Instrukcja mycia i dezynfekcji rąk wg normy EN 1500.

  2. M. Drews, R. Marciniak, Podstawowe zabiegi pielęgnacyjne w chirurgii, UM w Poznaniu, 2006.

  3. A. Mączyńska, Higiena rąk w placówkach medycznych. Przewodnik krok po kroku. Wdrożenie Strategii Światowej Organizacji Zdrowia, Progmar, 2015.


Wybór redakcji

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w polityce prywatności.

Zamknij