Mężczyzna siedzący na łóżku i trzymający się za dolną cześć pleców z powodu bólu nerek.
Zdrowie i uroda Matylda Forszpaniak, 22.11.2022
Przeczytane 143 razy

Zapalenie nerek – objawy, przyczyny, sposoby leczenia

Zapalenie nerek można podzielić na kłębuszkowe, odmiedniczkowe oraz śródmiąższowe. Różnią je przyczyny oraz objawy. Jak leczy się zapalenie nerek i czy powikłania po zapaleniu nerek mogą być poważne? Na te i inne pytania odpowiada artykuł.  

Spis treści:


  1. Zapalenie nerek – co to za schorzenie?
  2. Zapalenie nerek – przyczyny
  3. Zapalenie nerek – objawy
  4. Jak leczyć zapalenie nerek?

Zapalenie nerek – co to za schorzenie?  

Zapalenie to reakcja tkanek i organizmu na uszkadzające czynniki chemiczne, fizyczne oraz zakażenia. Ma ono na celu usunąć szkodliwy czynnik i doprowadzić ponownie organizm do stanu zdrowia. Zapalenie nerek może mieć różne podłoże oraz umiejscowienie w nerce. Wywołują je bakterie, nowotwory oraz przyjmowane leki, a umiejscowienie skupia się w kłębuszkach nerkowych lub w śródmiąższu narządu.  

Przeczytaj również: Nerki, gdzie są, jak działają?

Kłębuszkowe zapalenie nerek  

Kłębuszki nerkowe to element budowy nefronu, zbudowany z sieci naczyń i mający za zadanie filtrację przepływającej przez niego krwi. W kłębuszkowym zapaleniu nerek, stan zapalny zajmuje kłębuszki, co skutkuje napływem do nich przeciwciał oraz limfocytów i leukocytów, czyli komórek układu odpornościowego.  

Zapalenie nerek u dziecka ma najczęściej podłoże właśnie w kłębuszkowym zapaleniu nerek. Występuje głównie u dzieci w wieku 7-10 lat i u chłopców. Wywołują je towarzyszące infekcje górnych dróg oddechowych, a dokładniej paciorkowce, będące ich podłożem. 

Przewlekłe zapalenie nerek na tym podłożu może skutkować pobudzeniem komórek kłębuszka do namnażania, a następnie zwłóknienia i zaprzestania prawidłowego funkcjonowania. Może doprowadzić to do niewydolności nerek. 

Za to submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek to schorzenie, w którym obraz histopatologiczny nerki jest prawidłowy, tak samo zazwyczaj nie występują zaburzenia we filtracji kłębuszkowej. Pojawiają się za to takie objawy jak zespół nerczycowy. 

Przeczytaj: Preparaty na układ moczowy i płciowy 

Odmiedniczkowe zapalenie nerek 

Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek jest skutkiem zakażenia bakteryjnego, przechodzącego z niższych odcinków układu moczowego. Ognisko zapalenia pojawia się w układzie kielichowo-miedniczkowym, czyli miejscu odpływu moczu z nerki do moczowodu. 

Odmiedniczkowe zapalenie nerek w ciąży bardzo często wymaga hospitalizacji. 

Śródmiąższowe zapalenie nerek  

Cewkowo śródmiąższowe zapalenie nerek jest skutkiem zapalenia miąższu nerek poza kłębuszkami nerkowymi. Jest to choroba występująca rzadko, dotykająca pacjentów w każdym wieku, ale szczególnie osób starszych. Przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek może przejść we włóknienie i nawet doprowadzić do niewydolności nerek. 

Zapalenie nerek – przyczyny 

Kłębuszkowe zapalenie nerek może mieć różne przyczyny, ale ich wspólnym elementem są zaburzenia w funkcjonowaniu układu odpornościowego. Choroba może być wywołana przyjmowaniem niektórych leków, występowaniem nowotworów lub choroby zakaźnej, wskutek której organizm zaatakował zdrowe kłębuszki nerkowe. Innymi chorobami, prowadzącymi do wtórnego kłębuszkowego zapalenia nerek, są: toczeń rumieniowaty układowy, będący chorobą autoimmunologiczną, białaczka, chłoniak oraz choroby wątroby. 

Bakteryjne zapalenie nerek to zazwyczaj forma ostra odmiedniczkowa, będąca skutkiem zakażenia układu moczowego, wywoływanego najczęściej przez bakterie Escherichia coli. 

Śródmiąższowe zapalenie nerek, w zdecydowanej większości przypadków, wywoływane jest przez przyjmowane leki. Mogą to być antybiotyki, niesteroidowe leki przeciwzapalne (kwas acetylosalicylowy, ibuprofen, indometacyna, fenylbutazon, itd.), leki przeciwdrgawkowe czy moczopędne.  

Zapalenie nerek – objawy  

Zapalenie nerek może mieć różne objawy w zależności od podłoża choroby. 

W kłębuszkowym zapaleniu nerek występuje: 

  • bardzo często brak objawów odczuwanych i widocznych dla pacjenta, 

  • czasami występuje ból nerek, opisywany przez pacjentów jako ból pleców, 

  • obecność w moczu białka, krwinek czerwonych i wałeczków, 

  • pienienie moczu, 

  • nieprawidłowy kolor moczu (różowy, czerwony, brunatny). 

Przejście choroby w ciężki przebieg może skutkować pojawieniem się obrzęków, bólu głowy, nudności, zaburzeń widzenia i spadku objętości moczu.  

Odmiedniczkowe zapalenie nerek objawia się: 

  • bólem w okolicy lędźwiowej, 

  • spadkiem samopoczucia, 

  • gorączką z dreszczami, 

  • tkliwością podbrzusza. 

W badaniu moczu pojawia się nadmierna ilość leukocytów i bakterie. 

Śródmiąższowe zapalenie nerek również objawia się bólem w okolicy lędźwiowej, gorączką nawet powyżej 39°C, bólami stawów, ale także wysypką w różnych miejscach skóry.  

W badaniach moczu pojawia się krwiomocz, a jego stopniowe zmniejszanie wskazuje na początek ostrej niewydolności nerek. Innymi objawami laboratoryjnymi jest obecność glukozy w moczu, kwasicy oraz nadmiernej ilości potasu i fosforu. 

Zapalenie nerek a wyniki moczu – czy pozwalają wykryć chorobę? 

Niepokojącymi sygnałami w badaniu moczu i wartymi skonsultowania z lekarzem są: 

  • białkomocz, 

  • krwinkomocz, 

  • obecność wałeczków, 

  • wysoka liczba leukocytów, 

  • występowanie dużej liczby bakterii w moczu, 

  • obecność glukozy, 

  • nadmierna utrata potasu i fosforu z moczem, 

  • nadmierne zakwaszenie moczu, 

  • wzrost kreatyniny i mocznika, wskazujące na niewydolność nerek. 

Jak leczyć zapalenie nerek? 

Leczenie w zapaleniu nerek polega głównie na eliminacji czynnika go wywołującego.  

Przy zapaleniu nerek w formie ostrej, celem leczenia jest eliminacja drobnoustroju wywołującego pierwotne zakażenie, a wtórnie skutkującego zapaleniem nerek. Przy zakażeniach bakteryjnych stosuje się antybiotyki o szerokim spektrum działania np. fluorochinolony. 

Ważne jest również obniżenie ciśnienia tętniczego lekami hipotensyjnymi oraz unikanie wysiłku fizycznego. Wyrównuje się także zaburzenia elektrolitowe i kwasowo-zasadowe, a także minimalizuje obrzęki lekami moczopędnymi. 

W sytuacji, gdy zapalenie zostało wywołane przez przyjmowane leki należy je odstawić, co pojawia się bardzo często przy śródmiąższowym zapaleniu nerek. 

W niektórych przypadkach niezbędne jest leczenie immunosupresyjne, czyli hamujące aktywność układu odpornościowego. Niesie one niestety ze sobą ryzyko wielu działań niepożądanych, z uwagi na osłabienie odpowiedzi immunologicznej organizmu. 

Zapalenie nerek i jego leczenie domowe skupia się na odpoczynku w łóżku, spożywaniu odpowiedniej ilości płynów, by uniknąć odwodnienia pacjenta oraz zapewnić prawidłową pracę nerek, oraz na leczeniu objawowym, jak zbijanie ewentualnej gorączki lub działanie przeciwbólowe. 

Antybiotyk na zapalenie nerek 

Antybiotyki na zapalenie nerek będą skuteczne w przypadku bakteryjnego podłoża choroby. Należy jednak pamiętać, że są one bardzo często czynnikiem wywołującym śródmiąższowe zapalenie nerek i pojawienie się objawów tego zaburzenia wymaga ich natychmiastowego odstawienia. 

Bibliografia

„Choroby kłębuszków nerkowych” w: Interna Szczeklika, Wyd. Medycyna Praktyczna 2017  

„Choroby nerek. Kompendium” red. Andrzej Więcek, Teresa Nieszporek, Wyd. PZWL Wydawnictwo Lekarskie 2019 


Wybór redakcji

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w polityce prywatności.

Zamknij