Medycyna – co to jest? Najbardziej znane rodzaje i specjalizacje medyczne
Gorący temat Olga Dąbska, 16.08.2021
Przeczytane 295 razy

Medycyna – co to jest? Najbardziej znane rodzaje i specjalizacje medyczne

Medycyna to zbiór wiedzy o zdrowiu i chorobie, o funkcjonowaniu człowieka w aspekcie fizycznym i psychicznym. Coraz częściej mówi się o EBM, czyli medycynie opartej na faktach. Obserwuje się jednocześnie niemałą popularność medycyny alternatywnej, czyli ludowej.

Spis treści


  1. Co to jest medycyna?
  2. Medycyna konwencjonalna i niekonwencjonalna
  3. Czym jest medycyna oparta na faktach?
  4. Jakie są rodzaje medycyny?
  5. Różne specjalizacje medyczne

 

Za ojca medycyny uważa się Hipokratesa – starożytnego greckiego filozofa i lekarza. W ramach medycyny wyróżnia się wiele rodzajów i specjalizacji, czyli odpowiedników dziedzin. Sprawdź, na czym polegają wybrane z nich.

CO TO JEST MEDYCYNA?

Pojęcie „medycyna” wywodzi się z łaciny od słowa medicina, co tłumaczy się jako „sztuka lekarska”. Najogólniej medycynę określić można jako naukę o zdrowiu i chorobie. W Polsce medycyna zaliczana jest, obok biologii medycznej, do dziedziny nauk medycznych. Medycyna ma charakter mocno interdyscyplinarny. Wśród jej podstawowych nauk wymienia się m.in.: biologię, histologię, anatomię, fizjologię, biochemię, embriologię, biofizykę, immunologię.

MEDYCYNA KONWENCJONALNA I NIEKONWENCJONALNA

Wyróżnia się dwa zasadnicze rodzaje medycyny – konwencjonalną i niekonwencjonalną. Ta pierwsza inaczej nazywana jest tradycyjną. Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia to „suma wiedzy, umiejętności i praktyk opartych na teorii, przekonaniach i doświadczeniu właściwych różnym kulturom, stosowanych dla podtrzymania zdrowia, zapobiegania, diagnozowania bądź leczenia chorób fizycznych i psychicznych”. Z kolei medycyna niekonwencjonalna, znana też jako alternatywna czy naturalna, definiowana jest jako “ogół metod leczniczych wywodzących się z tradycji społecznych i kulturowych, przekonań i doświadczeń, niebędących integralną częścią konwencjonalnej medycyny”. W ramach medycyny niekonwencjonalnej wymienia się m.in.: medytację, ziołolecznictwo, homeopatię, akupunkturę, akupresurę, bioenergoterapię.

CZYM JEST MEDYCYNA OPARTA NA FAKTACH?

W ostatnich latach coraz częściej stosuje się tzw. medycynę opartą na faktach/dowodach. W piśmiennictwie dla jej określenia używany jest też skrót EBM, pochodzący od angielskiej nazwy evidence-based medicine. Najprościej da się ją wytłumaczyć jako korzystanie w procesie leczniczym z wiarygodnych dowodów świadczących o bezpieczeństwie i skuteczności wybranego postępowania terapeutycznego. Działanie w ramach EBM przebiega w następujący sposób:

  • sprowadzenie problemu do pytania,

  • zdobywanie najlepszych dowodów,

  • krytyczna ocena spójności dowodów (wzięcie pod uwagę m.in. błędów systematycznych, oddziaływania wielkości próby na wyniki badania, możliwości uogólniania wyników badania),

  • zastosowanie wyników w praktyce,

  • ocena skuteczności.

Jak widać, proces opierający się na EBM wymaga krytycyzmu, dokładności, skrupulatności i szerokiego spojrzenia na analizowany problem.

JAKIE SĄ RODZAJE MEDYCYNY?

W ramach medycyny konwencjonalnej wyróżnia się wiele działów. Oto przykładowe spośród nich:

  • medycyna sportowa – w obszarze jej zainteresowań znajdują się procesy zachodzące w organizmie podczas podejmowanej aktywności fizycznej i po jej zakończeniu. Obejmuje opieką osoby zdrowe, które są aktywne ruchowo regularnie, oraz osoby, które z uwagi na stan zdrowia powinny wprowadzić do życia sport;

  • medycyna sądowa – polega na użyciu wiedzy medycznej dla celów prawnych. W jej ramach podejmowane są takie działania, jak m.in.: opiniowanie o przyczynach i okolicznościach śmierci, wykonywanie oględzin, przeprowadzanie sekcji zwłok, ustalanie ojcostwa;

  • medycyna ratunkowa – skupia się na rozpoznawaniu i leczeniu nagłych zagrożeń w stanie zdrowia, które wymagają natychmiastowej pomocy. W jej ramach podejmowane są takie działania, jak m.in.: ustalanie priorytetów w działaniach ratunkowych (tzw. triage), podtrzymywanie i stabilizacja czynności życiowych, szybkie określenie przyczyn złego stanu zdrowia i wstępne leczenie;

  • medycyna prenatalna – zajmuje się badaniem płodu w okresie rozwoju wewnątrzmacicznego. Dzięki niej możliwe staje się wykrycie, a nawet leczenie niektórych schorzeń uwarunkowanych genetycznie i wrodzonych. Wśród przykładowych wymienia się wady cewy nerwowej, bezmózgowie, rozszczep kręgosłupa;

  • medycyna paliatywna – obejmuje opiekę nad osobami będącymi w stanie terminalnym choroby nieuleczalnej. Jej działania nie skupiają się na wyleczeniu i zatrzymaniu choroby, a na podniesieniu jakości życia i łagodzeniu różnego rodzaju cierpień chorych oraz wsparciu ich rodzin;

  • medycyna tropikalna – zajmuje się diagnozą i leczeniem schorzeń typowych w zwrotnikowej i podzwrotnikowej strefie klimatycznej;

  • medycyna pracy – w zakresie jej zainteresowań jest badanie wpływu środowiska pracy na pracowników, zapobieganie, rozpoznawanie i leczenie chorób zawodowych. W jej ramach wykonywane są profilaktyczne badania pracowników, uczniów, osób starających się o pozwolenie na broń czy kierowców;

  • medycyna estetyczna – polega na zapewnieniu wysokiej jakości życia osobom zdrowym poprzez działania mające ograniczyć efekty procesu starzenia się skóry. Jej celem jest usuwanie różnego rodzaju niedoskonałości, co podnosi satysfakcję z własnego wyglądu.

RÓŻNE SPECJALIZACJE MEDYCZNE

Po ukończeniu studiów i stażu podyplomowego absolwenci kierunku lekarskiego i lekarsko-dentystycznego odbywają szkolenie specjalizacyjne, które kończy się egzaminem państwowym. Uprawnia to do uzyskania kwalifikacji w konkretnej dziedzinie medycyny. Wśród jednych z bardziej znanych specjalizacji medycznych wymienia się m.in.:

  • endokrynologię – zajmuje się gruczołami wydzielania wewnętrznego i wytwarzanymi przez nie hormonami,

  • dermatologię – zajmuje się skórą i jej przydatkami,

  • kardiologię – zajmuje się układem sercowo-naczyniowym,

  • neurologię – zajmuje się układem nerwowym,

  • urologię – zajmuje się układem moczowo-płciowym.

Lista specjalizacji medycznych jest bardzo długa, lecz umożliwia to ukierunkowanie wiedzy lekarzy na konkretny obszar.

Bibliografia

  1. E. Krajewska-Kułak, G. Wysocka, K. Gryko i wsp., Poglądy studentów kierunku pielęgniarstwo na temat medycyny niekonwencjonalnej – doniesienie wstępne, „Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne” 2015, t. 5, nr 1, s. 41–51.

  2. R. Śpiewak, Estetologia medyczna, medycyna estetyczna, dermatologia estetyczna, chirurgia estetyczna, ginekologia estetyczna, stomatologia estetyczna – definicje i wzajemne relacje poszczególnych dziedzin, „Estetologia Medyczna i Kosmetologia” 2012, t. 3, nr 2, s. 69–71.

  3. K. Zieliński, H. Zalewska-Jura, Słownik pochodzenia nazw i określeń medycznych. Antyczne i nowożytne dzieje chorób w ich nazwach ukryte, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2004.


Wybór redakcji

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w polityce prywatności.

Zamknij